ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Μεθοδολογία Δείκτη Εφαρμογής Προεκλογικού Προγράμματος

Τι είναι ο Δείκτης Εφαρμογής του Προεκλογικού Προγράμματος (ΔΕΠΠ);

O Δείκτης Εφαρμογής του Προεκλογικού Προγράμματος (ΔΕΠΠ) παρακολουθεί τον βαθμό εφαρμογής του προεκλογικού προγράμματος της κυβέρνησης, επιχειρώντας να μετρήσει σε ποιο βαθμό η κυβέρνηση εφαρμόζει τις πολιτικές για τις οποίες έλαβε δημοκρατική εντολή στην εκλογική διαδικασία.

Σκοπός του ΔΕΠΠ είναι να παράγει αξιόπιστες και διαφανείς πληροφορίες για τους πολίτες και τους δημοσιογράφους καθώς και δεδομένα για επιστημονική έρευνα. Για να το πετύχει αυτό, εξάγει τις προεκλογικές δεσμεύσεις από τα προγράμματα του κυβερνώντος κόμματος, προκειμένου να παρακολουθήσει την υλοποίηση η μη υλοποίησή τους κατά τη διάρκεια της εκάστοτε θητείας, με επιστημονικό, συστηματικό και αμερόληπτο τρόπο.

Ο Δείκτης Εφαρμογής του Προεκλογικού Προγράμματος (ΔΕΠΠ) ακολουθεί το επιτυχημένο μοντέλο του Polimeter, το παρατηρητηρίου για την εφαρμογή των κυβερνητικών δεσμεύσεων στον Καναδά. Το Polimeter, παρακολουθεί συστηματικά και αξιόπιστα τις κυβερνήσεις του Καναδά από το 2015 μέχρι σήμερα, ενημερώνοντας τους πολίτες για την εξέλιξη των κυβερνητικών δεσμεύσεων. Το Polimeter λειτουργεί με την υποστήριξη του Κέντρου για την Ανάλυση των Δημόσιων Πολιτικών (Center for Public Policy Analysis) του Πανεπιστημίου Laval στο Κεμπέκ.

Ο Δείκτης Εφαρμογής του Προεκλογικού Προγράμματος (ΔΕΠΠ) έχει σχεδιαστεί μεθοδολογικά στα πρότυπα του Polimeter και του Comparative Party Pledge Project (CPPP), ενός διεθνούς ερευνητικού δικτύου που μελετά συγκριτικά την υλοποίηση προεκλογικών δεσμεύσεων, με σκοπό την αξιολόγησή τους στο τέλος της κυβερνητικής θητείας. Η μεθοδολογία μας βασίζεται στις σχετικές δημοσιεύσεις σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά.

Τι είναι μια προεκλογική δέσμευση ή υπόσχεση;

Μια προεκλογική δέσμευση είναι η δέσμευση ενός πολιτικού κόμματος να επιτύχει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα ή να υιοθετήσει, να διατηρήσει ή να αποσύρει μια πολιτική, έναν νόμο, μία μεταρρύθμιση, ένα έργο ή ένα πρόγραμμα, στην περίπτωση που εκλεγεί. Η δέσμευση αυτή πρέπει να έχει παρουσιαστεί από το κυβερνών κόμμα στο πλαίσιο των εθνικών εκλογών.

Από ποιες πηγές εξάγονται οι υποσχέσεις;

Οι υποσχέσεις εξάγονται από το προεκλογικό πρόγραμμα του πολιτικού κόμματος που κέρδισε τις εκλογές. Όταν το εκάστοτε κόμμα παρουσιάζει ένα επίσημο προεκλογικό πρόγραμμα, συλλέγουμε τις δεσμεύσεις που περιέχονται στο πρόγραμμα και ανατρέχουμε σε σχετικά σχέδια, εκθέσεις και εθνικές στρατηγικές, καθώς αυτά συχνά περιέχουν διευκρινίσεις ως προς τις υποσχέσεις και τις πολιτικές ενέργειες που απαιτούνται για την εκπλήρωσή τους.

Γιατί δεν περιλαμβάνονται και οι υποσχέσεις που δίνονται από πολιτικούς αρχηγούς εκτός του επίσημου προγράμματος;

Οι υποσχέσεις που δίνονται από τους αρχηγούς κομμάτων εκτός των εγγράφων που συνιστούν το επίσημο προεκλογικό πρόγραμμα δεν περιλαμβάνονται στον ΔΕΠΠ. Ακολουθώντας την αυστηρή μεθοδολογία της διεθνούς βιβλιογραφίας σε ό,τι αφορά την εξαγωγή των υποσχέσεων μόνο από γραπτά έγγραφα διασφαλίζουμε την πληρότητα του ΔΕΠΠ και την ακρίβεια των διατυπώσεων των υποσχέσεων αυτών, αποφεύγοντας παράλληλα τις διπλές καταγραφές.

Πώς καθορίζουμε τι αποτελεί δέσμευση;

Κατ’ αρχάς, κάθε δέσμευση πρέπει να συνεπάγεται μια συγκεκριμένη κυβερνητική δράση ή ένα αποτέλεσμα, ώστε να αποφεύγεται η διπλή καταγραφή. Για την εξαγωγή των υποσχέσεων βάσει των απαιτούμενων κυβερνητικών δράσεων και τον προσδιορισμό του βαθμού της δέσμευσης του κόμματος έναντι αυτών των υποσχέσεων, οι κωδικοποιητές μας εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο έχει συνταχθεί η εκάστοτε δέσμευση: όσο περισσότερα στοιχεία περιγράφουν στο αρχικό κείμενο την δέσμευση (υποκείμενο, ρήμα ισχυρής δέσμευσης, χρονικά/οικονομικά/ποσοτικά χαρακτηριστικά), τόσο ευκολότερο είναι για τους κωδικοποιητές να παρακολουθήσουν την εξέλιξή της μέσω των ΜΜΕ και των κυβερνητικών πηγών.

Ακόμη, στο πλαίσιο του αντικειμενικού ελέγχου της εφαρμογής τους, όλες οι δεσμεύσεις αξιολογούνται σχετικά με την ελεγξιμότητά τους. Το αποκαλούμενο testability criterion είναι ο πιο διαδεδομένος τρόπος ελεγξιμότητας των δεσμεύσεων ώστε να μειωθεί η υποκειμενική ερμηνεία της εφαρμογής τους. Μία δέσμευση αξιολογείται ως προς το αν είναι ελέγξιμη, δηλαδή αν υπάρχει ένας αντικειμενικός τρόπος να εκτιμηθεί αν έχει εφαρμοσθεί ή όχι. Όπως αναφέρεται στην σχετική επιστημονική βιβλιογραφία: "What determines whether a statement qualifies as a pledge is the testability of the action or outcome to which the party is committing itself. A pledge is a statement committing a party to an action or outcome that is testable; that is, we can gather evidence and make an argument that the action or outcome was either accomplished or not. Many statements that begin with hard commitment language would be considered rhetoric, not pledges, because they do not meet the testability criteria—for example, “we will ensure that our government shows respect for families” or “we promise fair treatment for all.”

Naurin, E., Royed, T. J., & Thomson, R. (Eds.). (2019). Party mandates and democracy: Making, breaking, and keeping election pledges in twelve countries. University of Michigan Press.

Πώς ταξινομούμε τις υποσχέσεις που εξάγουμε;

Αφού εξαγάγουμε τις υποσχέσεις, τις ταξινομούμε βάσει του κύριου θεματικού τους τομέα, λαμβάνοντας υπόψη το κείμενο του προεκλογικού προγράμματος:

• Αθλητισμός
• Άμυνα & Εξωτερική Πολιτική
• Βιωσιμότητα
• Θεσμοί & Οργάνωση του κράτους
• Κράτος Δικαίου
• Οικονομία
• Παιδεία
• Πολιτισμός
• Υγεία
• Υποδομές

Η ταξινόμηση μας ακολουθεί τα COFOG, δηλαδή την επίσημη Ταξινόμηση Λειτουργιών της Κυβέρνησης της Eurostat, η οποία έχει θεσμοθετηθεί και με τον ν. 5013/2023.

Πώς μπορείτε να παρακολουθήσετε την πορεία κάθε δέσμευσης στον ΔΕΠΠ;

Αφού εισαγάγουμε τις υποσχέσεις, τους αποδίδουμε έναν χαρακτηρισμό βάσει της κατάστασής τους. Όπου υπάρχουν διαθέσιμα τεκμήρια, μπορείτε να τα βρείτε στις σχετικές πηγές που αναφέρονται σε κάθε δέσμευση.

Πώς καθορίζεται η κατάσταση μιας δέσμευσης;

Όλες οι υποσχέσεις ξεκινούν «χωρίς ακόμη αξιολόγηση» καθώς αναμένεται σχετική κυβερνητική δράση. Για να αλλάξει η κατάστασή τους, χρειάζεται να καταστούν διαθέσιμα τεκμήρια κυβερνητικής δράσης.

Οι κωδικοποιητές του ΔΕΠΠ αναζητούν αυτές τις πληροφορίες στις ιστοσελίδες του Κοινοβουλίου, των Υπουργείων, του Open.gov, ΕΛΣΤΑΤ, σε ιστοσελίδες διεθνών οργανισμών ή διεθνών βάσεων δεδομένων και κάθε σχετικής με την δέσμευση ιστοσελίδας, και διατηρούν αρχείο κάθε χαρακτηρισμού.

Κάθε πότε ενημερώνεται ο ΔΕΠΠ;

Η ερευνητική ομάδα του ΔΕΠΠ ενημερώνει την πρόοδο των δεσμεύσεων ανά τετράμηνο. Η ερευνητική ομάδα διεξάγει μια συστηματική αναθεώρηση όλων των υποσχέσεων και των χαρακτηρισμών τους τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο:

• Τον Ιανουάριο κάθε έτους με το κλείσιμο της νομοθέτησης και των δεικτών του προηγούμενου χρόνου
• Τον Μάιο κάθε έτους
• Την Σεπτέμβριο κάθε έτους
• Εκτάκτως, σε διάλυση της Βουλής για εκλογές

Χαρακτηρισμοί δεσμεύσεων κατά την περίοδο της κυβερνητικής θητείας

Χαρακτηρισμός	Είδη αποδεκτών τεκμηρίων
Πλήρως υλοποιημένη δέσμευση	Ψηφισμένος νόμος, ρυθμίσεις, πολιτικές, στρατηγικές, δελτία τύπου, στατιστικά δεδομένα ή άλλου είδους τεκμηρίωση που καταδεικνύει μια άμεση σύνδεση μεταξύ της δέσμευσης και κυβερνητικής δράσης.
Μερικώς υλοποιημένη δέσμευση	Ψηφισμένος νόμος, ρυθμίσεις, πολιτικές, στρατηγικές ή άλλα τεκμήρια που καταδεικνύουν μια εύλογη προσπάθεια εκπλήρωσης της δέσμευσης, αλλά ο στόχος δεν επετεύχθη πλήρως ή το χρονοδιάγραμμα δεν τηρήθηκε πλήρως.
Δέσμευση σε εξέλιξη	Η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ενέργειες όπως νομοσχέδια υπό κοινοβουλευτική επεξεργασία, δημόσιες διαβουλεύσεις ή άλλες ενέργειες προς την κατεύθυνση της υλοποίησης της δέσμευσης.
Δέσμευση χωρίς αξιολόγηση ακόμη	Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες
Μη εκπληρωμένη δέσμευση	Στοιχεία ή έγγραφα που δείχνουν απουσία σχετικής πρόβλεψης ή αποτελέσματα αντίθετα προς τις υποσχέσεις. Δεν αναλήφθηκε καμία δράση για την υλοποίηση της δέσμευσης.

Χαρακτηρισμοί δεσμεύσεων κατά την ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας

Χαρακτηρισμός	Είδη αποδεκτών τεκμηρίων
Πλήρως εφαρμοσμένη δέσμευση	Τα διαθέσιμα στοιχεία υποστηρίζουν το συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση, πέραν αμφιβολίας, έλαβε ουσιώδη δράση για την εκπλήρωση της δέσμευσης όπως αυτή είχε ανακοινωθεί από το κυβερνών κόμμα.
Μερικώς εφαρμοσμένη δέσμευση	Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν μια εύλογη προσπάθεια για την εκπλήρωση της δέσμευσης, όμως ο στόχος δεν επετεύχθη πλήρως ή το χρονοδιάγραμμα δεν τηρήθηκε πλήρως.
Μη εφαρμοσμένη δέσμευση	Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η δέσμευση εγκαταλείφθηκε, δεν αναλήφθηκε καμία δράση για την υλοποίησή της ή υιοθετήθηκαν μέτρα αντίθετα προς αυτήν.